عبد القادر بن ملوك شاه بداونى

32

منتخب التواريخ ( فارسى )

ميان عبد الله نيازى سرهندى نيازى طايفه‌اى است از افغانان ، اول مريد شيخ اسليم چشتى فتحپورى بود ، در حجره‌اى كه در جوار خانقاه جديد شيخ است و حالا به عبادتخانهء پادشاهى شهرت دارد پيوسته معتكف بودى ، چون شيخ اسليم مرتبهء اول از حج كه به راه خشكى رفته بود تشريف آورد ، او رخصت مكّهء معظّمه طلبيده به شيخ طومارى مشتمل بر ذكر مشايخ و اهل الله كه در ولايت عرب و عجم و هند ديده بود نوشته داد و در اكثر بلاد سير كرده اين طبقات مشايخ را دريافت و به صحبت ياران مىرسيد . محمد جونپورى - قدّس اللّه روحه - كه دعوى مهدويّت كرده بود و به گجرات و دكن پيوسته ، آخر همان طريقه كه سابقا مذكور گشت در زاويهء خمول و گمنامى اوقات به بىتعيّنى و بىتكلّفى صرف نموده و چون آحاد الناس فارغ از قيود و تعلّقات مىزيست و زمانىكه به تقريب ذكر شيخ علايى بيانه رحمه الله اسليم شاه او را به اغواى مخدوم الملك آزار بسيار داده و زجر و ضرب شديد بليغ نمود . باز مسافرت اختيار كرده در اطراف و اكناف جهان سياحت مىنمود ، آخر عمر ترك دعوى مهدويّت نموده و در سرهند گوشهء عزلت گزيده به‌طريق ساير مشايخ سلوك مىكرد و هنگامى كه پادشاه آن حجره را كه قريب به محل واقع شده بود تعمير نموده تعبير به عبادتخانه فرمودند و نام ميان عبد الله به آن تقريب مذكور شد او را از سرهند طلبيده تنها صحبت داشتند و خبرها پرسيدند و از مهدويّت انكار آورده گفت اول صحبت اين طايفه مرا نيك درافتاده بود بنابراين به آن طريقه گرويدم و بعد از آنكه حقيقت حق اليقين ظاهر شد از آن ابا نمودم به اعزازش باز گردانيدند و در سال 993 ه . در زمان توجّه به‌جانب اتك چون به‌سرهند رسيدند او را بار ديگر طلبيدند و تكليف زمين مدد معاش كردند و او قناعت را دستاويز ساخته قبول نكرد و خواهىنخواهى فرمان نويسانيده حوالهء او نمودند . امتثال امر نموده فرمان را گرفت اما شيوهء توكّل از دست نداد و به آن هيچ نپرداخت تا آنكه درگذشت . مدار عمل او بر كتاب احيا و كيميا بود . سالى كه فترات الغ ميرزا شد ، فقير همراه محمد حسين خان بودم او را در سرهند ديدم ، فايدهء چند از كتاب احيا كه در پيش داشت بيان مىكرد و محمود خان نام يارى كه از عهد اسليم شاه آشنايى به او داشت و شيخ مبارك او را در زمان كشاكش شيخ علايى سيف الله خطاب داده بود از او پرسيد كه دل چيست ؟ گفت از ما تا دل هزار منزل راه است از آنچه